Trong những năm gần đây, việc trẻ em sử dụng thiết bị số và mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống hàng ngày. Tuy nhiên, cùng với sự phổ biến của Internet, những lo ngại về tác động của màn hình và mạng xã hội đối với sự phát triển của trẻ cũng ngày càng gia tăng. Không chỉ phụ huynh, mà các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và chính phủ nhiều quốc gia trên thế giới đều đang tìm cách giải quyết vấn đề này.
Theo Ofcom (Cơ quan quản lý truyền thông của Vương quốc Anh), 95% trẻ em từ 13 đến 15 tuổi sử dụng mạng xã hội và có đến 37% trẻ từ 3 đến 5 tuổi đã bắt đầu tiếp cận các nền tảng này. Những con số này cho thấy Internet đã trở thành một phần rất sớm trong đời sống của trẻ em.
Trong khi đó, một cuộc khảo sát năm 2025 của Bệnh viện Nhi CS Mott thuộc Đại học Michigan (Mỹ) cho thấy 83% phụ huynh Mỹ tin rằng sức khỏe tâm lý của trẻ em và thanh thiếu niên đang trở nên tồi tệ hơn và mạng xã hội được nhắc đến như một trong những nguyên nhân chính góp phần vào tình trạng này.
Nhiều quốc gia bắt đầu siết chặt quản lý mạng xã hội
Trước những lo ngại ngày càng lớn, nhiều quốc gia đã bắt đầu đưa ra các chính sách nhằm hạn chế việc trẻ em tiếp cận mạng xã hội quá sớm.
Tháng 12/2024, Australia là quốc gia đầu tiên ban hành lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời đặt trách nhiệm xác minh độ tuổi lên các nền tảng công nghệ thay vì phụ huynh.
Sau đó, Đan Mạch cũng công bố kế hoạch áp dụng lệnh cấm tương tự với trẻ dưới 15 tuổi. Pháp cũng đã thông qua dự luật hạn chế trẻ dưới 15 tuổi tiếp cận mạng xã hội.
Tại Hoa Kỳ, bang Virginia đã ban hành luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, theo đó giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội của trẻ dưới 16 tuổi không quá một giờ mỗi ngày trên các nền tảng như Instagram, TikTok và YouTube, trừ khi có sự đồng ý xác thực từ phụ huynh.
Không chỉ các nước phương Tây, nhiều quốc gia châu Á cũng bắt đầu có động thái mạnh tay hơn. Từ tháng 3/2026, Indonesia triển khai quy định yêu cầu các nền tảng điện tử phải kiểm soát độ tuổi người dùng và áp dụng giới hạn truy cập phù hợp.
Theo quy định này, trẻ dưới 13 tuổi chỉ được sử dụng các nền tảng thiết kế riêng cho lứa tuổi, trong khi nhóm 13–16 tuổi chỉ được truy cập các nền tảng được xếp loại rủi ro thấp và phải có sự đồng ý của phụ huynh. Người dùng dưới 16 tuổi không đáp ứng điều kiện có thể bị chặn hoặc xóa tài khoản.
Những chính sách này cho thấy việc quản lý mạng xã hội đối với trẻ em đang trở thành một chủ đề chính sách công quan trọng trên phạm vi toàn cầu.
Phụ huynh cần làm gì?
Trong bối cảnh Internet và mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu của đời sống hiện đại, việc cấm hoàn toàn trẻ sử dụng thiết bị số gần như không còn khả thi. Thay vào đó, nhiều chuyên gia khuyến nghị phụ huynh nên tập trung vào việc xây dựng thói quen sử dụng công nghệ lành mạnh cho trẻ.
Trước hết, phụ huynh có thể thiết lập thời gian biểu sử dụng thiết bị rõ ràng, phân bổ hợp lý giữa thời gian học tập, giải trí và nghỉ ngơi. Việc quy định các khung giờ không sử dụng thiết bị, chẳng hạn như trước khi ngủ hoặc trong bữa ăn cũng có thể giúp trẻ hình thành thói quen sinh hoạt cân bằng hơn.
Ngoài các biện pháp mang tính giáo dục, nhiều gia đình hiện nay cũng lựa chọn sử dụng các công cụ quản lý thiết bị và Internet để hỗ trợ kiểm soát thời gian sử dụng, thiết lập giới hạn truy cập hoặc theo dõi xu hướng sử dụng của trẻ. Những giải pháp này có thể giúp phụ huynh hiểu rõ hơn thói quen online của con, từ đó đưa ra các định hướng phù hợp.
