Ngày 14/8/2026 tại Học viện Kỹ thuật mật mã đã diễn ra Hội thảo khoa học quốc gia “Trí tuệ nhân tạo cho Mật mã và An toàn thông tin” (AI4CRIS). Tại sự kiện, ông Ngô Tuấn Anh – CEO SafeGate đã chia sẻ về bài toán đưa công nghệ nghiên cứu vào triển khai thực tế, trong đó nổi bật là mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện, cập nhật và ngăn chặn các tên miền độc hại, lừa đảo trên quy mô hàng triệu người dùng.

Bài toán Internet an toàn cho gia đình

Theo ông Ngô Tuấn Anh, Việt Nam hiện có khoảng 24 triệu hộ gia đình, với tỷ lệ sử dụng Internet cáp quang đạt 87,4% (theo số liệu của Bộ KH&CN). Cùng với sự phổ cập của Internet, các gia đình cũng phải đối mặt với những rủi ro ngày càng đa dạng, từ nội dung độc hại, website lừa đảo cho tới các đường dẫn chứa mã độc.

Từ thực tế này, SafeGate đã phối hợp cùng Tập đoàn VNPT tích hợp các tính năng bảo vệ an toàn vào thiết bị mạng. Thông qua firmware được tích hợp tính năng security, người dùng có thể quản lý kết nối Internet và thực hiện một số thiết lập bảo vệ ngay trên hệ thống mạng gia đình.

Các tính năng được triển khai như: giới hạn thời gian sử dụng Internet, kiểm soát truy cập một số ứng dụng như TikTok, Facebook, YouTube,... tự động ngăn chặn các tên miền độc hại, lừa đảo và nội dung không phù hợp.

Điểm đáng chú ý trong mô hình là việc ứng dụng AI không chỉ nằm ở một tính năng riêng lẻ mà được đưa vào quá trình cập nhật dữ liệu nhằm rút ngắn thời gian phản ứng trước mối đe dọa.

Ứng dụng AI trong việc cập nhật dữ liệu độc hại

Một trong những thách thức lớn hiện nay là tốc độ xuất hiện của các website lừa đảo và tên miền độc hại. Danh sách các trang web độc hại có thể được cập nhật từ các hệ thống tình báo mạng từ nhiều nguồn như: doanh nghiệp, nguồn mở, Trung tâm Giám sát An toàn Không gian mạng Quốc gia, hoặc Trung tâm Nghiên cứu Khẩn cấp Quốc gia.

Tuy nhiên, theo ông Ngô Tuấn Anh cách tiếp cận dựa hoàn toàn vào dữ liệu tĩnh và cập nhật thủ công khó có thể theo kịp tốc độ phát sinh của các mối đe dọa mới, đặc biệt trong bối cảnh AI đang được sử dụng để tạo ra nội dung và các hình thức lừa đảo ngày càng nhanh chóng.

Để giải quyết bài toán này, SafeGate đã phối hợp với Trung tâm AI4Life của Đại học Bách khoa Hà Nội để tích hợp công nghệ AI vào mô hình bảo vệ.

Về nguyên lý, các truy vấn Internet của người dùng được thực hiện thông qua hệ thống DNS. Những tên miền đã được xác định là độc hại hoặc nằm trong danh sách cần chặn có thể được ngăn chặn ngay tại bước phân giải tên miền.

Bên cạnh đó, dữ liệu log được lưu trữ từ hệ thống được đưa vào xử lý bằng AI nhằm phân tích và phát hiện những dấu hiệu bất thường. Khi xác định được các tên miền có nguy cơ, hệ thống có thể tự động cập nhật lại cơ sở dữ liệu DNS, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thao tác cập nhật thủ công của kỹ thuật viên. Cách tiếp cận này giúp hệ thống có khả năng phản ứng linh hoạt hơn trước những tên miền độc hại và lừa đảo mới xuất hiện.

Thúc đẩy mô hình hợp tác ba nhà

Từ câu chuyện triển khai thực tế, ông Ngô Tuấn Anh nhấn mạnh vai trò của mô hình hợp tác giữa nhà nước, doanh nghiệp và các đơn vị nghiên cứu trong việc đưa những kết quả nghiên cứu công nghệ vào đời sống.

Theo ông, doanh nghiệp không thể có nguồn lực vô hạn để tự nghiên cứu tất cả công nghệ. Vì vậy, việc hợp tác với các chuyên gia và đơn vị nghiên cứu có thể tạo ra cơ chế để những công nghệ có tiềm năng được tiếp tục hoàn thiện, thương mại hóa và triển khai trên thị trường.

Định hướng này cũng mở ra khả năng đưa các sản phẩm công nghệ do người Việt nghiên cứu và phát triển ra thị trường quốc tế.